เมนูหลัก

ฝากร้าน

การเก็บรักษาพืชสมุนไพร และการแปรสภาพ

ในการใช้
" พืชสมุนไพร " มาทำเป็นยารักษาโรคต่างๆ นั้น แพทย์แผนโบราณใช้ " พืชสมุนไพร " นี้ได้ทั้งสดๆ และตากแห้งแล้ว
ในการใช้
" พืชสมุนไพร " ขณะที่ยังสดๆ อยู่เป็นวิธีการที่สะดวกมากใช้ก็ง่ายแต่ฤทธิ์ของตัวยาที่มีอยู่ใน " พืชสมุนไพร " อาจจะไม่คงที่ ในบางครั้งการออกฤทธิ์อาจจะดี  แต่บางครั้งก็ออกฤทธิ์ไม่ดีนัก
" พืชสมุนไพร " ที่ใช้กันสดๆ นั้นมีอยู่หลายชนิดด้วยกัน เช่น ว่านหางจระเข้ รากหญ้าคา เป็นต้น  แต่การใช้ยาสมุนไพรส่วนมากนิยมาใช้แห้งเพราะจะได้คุณภาพของยาที่คงที่  โดยเลือกเก็บยาสมุนไพรที่ต้องการตามฤดูกาลเก็บของพืช แล้วนำเอามาแปรสภาพโดยผ่านขบวนการที่เหมาะสมเพื่อเก็บยาเอาไว้ได้เป็นเวลานาน
ในการแปรสภาพนั้น  โดยทั่วไปก็จะต้องนำส่วนที่ใช้เป็นยามาผ่านการคัดเลือก ผ่านการล้าง  การตัดเป็นชิ้นที่เหมาะสมแล้วใช้ความร้อนทำให้แห้ง  เพื่อสะดวกในการเก็บรักษา  วิธีการแปรสภาพยาสมุนไพรนั้นแตกต่างไปตามชนิดของ
" พืชสมุนไพร " ส่วนที่ใช้เป็นยาและความเคยชินของแต่ละท้องที่

วิธีการที่ใช้บ่อยและจะเอาส่วนไหนของพืชที่เป็นยามาใช้  คือ
1. รากและส่วนที่อยู่ใต้ดิน
ก่อนอื่นจะต้องคัดเอาขนาดที่พอๆ  กันเอาไว้ด้วยกันเพื่อจะได้สะดวกในการแปรสาพต่อไปนั่นเอง  ต่อจากนั้นก็ล้างดินและสิ่งสกปรกที่ติดอยู่ เอารากฝอยออกไปให้หมด  หากว่าเป็นพืชที่มีเนื้อแข็งแห้งได้ยากจะต้องหั่นเป็นชิ้นที่เหมาะสมก่อน  ถ้าเป็นพืชที่ไม่แข็งนำมาผ่านขบวนการให้ความร้อนตามแต่ชนิดของพืชนั้นๆ  พืชที่ใช้หัวและรากประกอบด้วย โปรตีน แป้ง เอนไชม์  หากผ่านความร้อนตามแบบต้มหรือนึ่งจะทำให้สะดวกในการเอาไปทำให้แห้ง
หลังจากผ่านความร้อนแล้ว นำเอามาติดเป็นชิ้นๆ แล้วอบให้แห้งในอุณภูมิที่เหมาะสม

2. การเก็บรักษาพืชสมุนไพร
การเก็บรักษาพืชสมุนไพรเอาไว้เป็นเวลานาน  มักจะเกิดการขึ้นราหรือเกิดมีหนอน  เกิดการเปลี่ยนลักษณะของสี  กลิ่น  ทำให้ยาสมุนไพรเสื่อมคุณภาพลงได้  ทำให้เกิดไม่ออกฤทธิ์ในการบำบัดรักษา สูญเสียฤทธิ์ของยาไปเลย  ด้วยเหตุนี้เอง  จะต้องมีการเก็บรักษาที่ดีเพื่อประกันคุณภาพและฤทธิ์การรักษาของสมุนไพรนั้น
ในการเก็บรักษานั้นควรปฏิบัติดังนี้
- ยาที่เก็บรักษาเอาไว้จะต้องทำให้แห้ง  เพื่อป้องกันการขึ้นราและการเปลี่ยนลักษณะเกิดภาวะ
" ออกชิไดซ์ " ยาที่ขึ้นราง่าย จะต้องเอาออกตากแดดอยู่เสมอ
- สถานที่ ที่เก็บรักษาจะต้องแห้ง เย็น  การถ่ายเทอากาศจะต้องดี
- ควรแบ่งเก็บรักษาเป็นสัดเป็นส่วน  ยาที่มีพิษ  ยาที่มีกลิ่นหอมควรเก็บแยกเอาไว้อย่างมิดชิด ป้องกันการสับสนปะปนกัน
- จะต้องคอยหมั่นดูแลอย่าให้มีหนอน หนู  แมลงต่างๆ มารบกวนรวมทั้งระวังเรื่องความร้อน ไฟ ที่อาจจะเกิดขึ้นก็ได้

เรื่องของพืชสมุนไพรนั้นมีความสำคัญมากเมื่อนำเอามาใช้ประโยชน์จะต้องรู้เรื่อง  มีความเข้าใจกับพืชที่มีคุณค่าทางยาชนิดนี้เอาไว้เสมอ  ท่านจะได้ของดีคือ สารที่เป็นยาจากพืชที่มีคุณเหล่านี้ต่อไป...