เมนูหลัก

ฝากร้าน

มะคำดีึควาย

l14
ภาพประกอบจากอินเตอร์เน็ต

ชื่อวิทยาศาสตร์  : Sapindus rarak A.DC.
วงศ์  : Sapindaceae
ชื่อท้องถิ่น  : ชะแช ชะเหล่เด (กะเหรี่ยง-แม่ฮ่องสอน) ประคำดีควาย (ภาคกลาง ภาคใต้ ) มะชัก ส้มป่อยเถม (ภาคเหนือ)
ลักษณะของพืช  : มะคำดีควายเป็นต้นไม้ยืนต้นขนาดใหญ่ ใบใหญ่ตัดกับลำต้นแบบสลับประกอบด้วยใบย่อย รูปใบเรียวยาว ขอบใบค่อนข้างขนานกัน ปลายและโคนใบแหลม เนื้อใบสองข้างไม่เท่ากัน ดอกเล็กสีขาวอมเหลืองหรืออมเขียว ดอกเป็นช่อม่วง ผลค่อนข้างกลม สีส้ม
การปลูก  : ใช้เมล็ดเพาะเป็นต้นกล้าก่อน แล้วจึงย้ายลงปลูกในที่ๆ เตรียมเอาไว้ คอยดูแลน้ำและกำจัดวัชพืชให้ดีด้วย
ส่วนที่ใช้เป็นยา  : ผลแก่
ช่วงเวลาที่เก็บเป็นยา  : เก็บช่วงผลแก่ เอาไปตากแดดจนแห้ง
รสและสรรพคุณยาไทย  : รสขม แก้กาฬภายใน  แก้พิษไข้ ดับพิษร้อน  ผลเอามาต้มจะเกิดฟองขึ้น เอาสุมหัวเด็กแก้หวัดตามแบบ อย่างโบราณแก้รังแคก็ได้ด้วย ใช้ซักผ้าและเอามาสระผมก็ได้
ข้อมูลทางวิทยาศาสตร์  : สารเคมีในผลมะคำดีควายก็คือ saponin. emarginatonede. o-methyl-saponin เป็นต้น ส่วนสรรพคุณ แก้ชันนะตุ คาดว่าเกิดจากสาร saponin
วิธีใช้  : ผลของมะคำดีควาย  ใช้รักษาชันนะตุที่หัวเด็กได้ดี โดยเอาผล มะคำดีควายมาสัก 5 ผล ทุบพอแตก ต้มกับน้ำประมาณ 1 ถ้วย ปล่อยเอาไว้ให้เย็น  แล้วทาที่หนังศรีษะบริเวณที่เป็นโรค วันละ 3 ครั้ง เช้า กลางวันและเย็น จนกว่าจะหาย
แต่จะต้องระมัดระวังอย่าให้เข้าตา จะทำให้เกิดอาการแสบตาได้   ผลของมะคำดีควายเข้าเครื่องยาไทยหลายขนายมาก เพราะเป็นส่วนหนึ่งที่แก้ไขได้ดีนั่นเอง


ที่มา : รักษาโรค ด้วยสมุนไพร " ยุวดี  จอมพิทักษ์ "