เมนูหลัก

ฝากร้าน

บัวบก

k05
ภาพประกอบจากอินเตอร์เน็ต

ชื่อวิทยาศาสตร์  : Centelia  asiatica  (Linn.)  Urban
วงศ์  : Umbelliferae
ชื่อท้องถิ่น  : ผักหนอก (ภาคเหนือ , ภาคอีสาน) ปะหนะเอขาเด๊อะ (กะเหรี่ยง  แม่ฮ่องสอน)
ลักษณะของพืช  : บัวบกเป็นพืชสมุนไพรที่เลื้อยไปได้ตามพื้นดิน สูงประมาณ 1 ฝ่ามือ  มีรากงอกออกมาตามข้อของลำต้น  กานใบงอกตรงจากดิน  ใบสีเขียว ใบไม้  รูปกลมรีเล็กน้อย  ขอบใบเป็นคลื่น  ดอกสีม่วงแดงเข้ม ใช้ข้อที่มีรากงอกมาปลูกได้ดี
การปลูก  : บัวบกเป็นพืชในเขตร้อน  พบขึ้นอยู่โดยทั่วไป  ขยายพันธุ์ด้วยการใช้เมล็ดและไหล ตัดแยกไหลที่มีต้นอ่อนและมีรากงอกนำเอาไปปลูกในที่ชื้นแฉะ แต่จะต้องมีแสงแดดพอสมควร  ไม่ช้าก็จะขยายพันธุ์แพร่ไปตามพื้นที่  นับว่าเป็นพืชที่ขึ้นง่าย  ปลูกง่าย
ส่วนที่ใช้เป็นยา  : ต้นสดและใบสด
ช่วงเวลาที่เก็บเป็นยา  : เก็บใบที่สมบูรณ์เต็มที่แล้ว
รสและสรรพคุณยาไทย  : กลิ่นหอม  รสขมเล็กน้อย  แก้อ่อนเพลียเมื่อยล้า  แก้ร้อนใน  แก้โรคความดันโลหิตสูง
ข้อมูลทางวิทยาศาสตร์  : สารสำคัญที่สกัดได้จากใบบัวบกมีหลาย  คือ  madecassic acid, asiatic, acid, asiaticoside, madecassoside  สารเหล่านี้มีฤทธิ์ในการสมานแผล  ทำให้แผลหายเร็ว  มีฤทธิ์ในการฆ่าเชื้อแบคทีเรียที่เป็นสาเหตุทำให้เกิดหนอง  ฆ่าเชื้อราและลดอาการอักเสบได้ดี
ในประเทศฝรั่งเศสมีการพัฒนารูปแบบ เป็นครีมและยาฉีด  ใช้รักษาแผลสดหรือแผลหลังการผ่าตัด  ส่วนในประเทศไทย  คณะเภสัศาสตร์  มหาวิทยาลัยมหิดล  กำลังมีการวิจัยค้นคว้าด้านเภสัชวิทยาและพัฒนารูปแบบโดยความร่วมมือของโรงพยาบาลรามาธิบดี และโรงพยาบาลศิริราช  พบว่าการใช้ครีมบัวบกร้อยละ 1 ใช้กับผู้ป่วยรวม 22 คน  ที่เป็นแผลเรื้อรังจากแผลกดทับ แผลที่เกิดจากอุบัติเหตุและแผลติดเชื้อ  โดยใช้วันละ 1 ครั้ง ทำให้แผลหายได้เร็วขึ้นและทำให้การอักเสบลดลง  มีการปรับปรุงต่อไปอีกเรื่อยๆ ในเรื่องนี้
วิธีใช้  : ใบบัวบกเอามาใช้รักษาแผลไฟไหม้  น้ำร้อนลวกได้ดี  โดยเอาทั้งต้นสดทั้งใบสด 1 กำมือ  ล้างให้สะอาดแล้วโขลกละเอียด  คั้นเอาน้ำและทาบริเวณที่เป็แผลบ่อยๆ  จะใช้กากพอกด้วยก็ได้


ที่มา  : รักษาโรค ด้วยสมุนไพร " ยุวดี  จอมพิทักษ์ "